เหรียญหลวงพ่อแดง (พระครูญาณวิลาศ) วัดเขาบันไดอิฐ รุ่นแรก ปี พ.ศ. 2503 จัดเป็นสุดยอดเหรียญคณาจารย์ที่มีพุทธคุณโดดเด่นด้านคงกระพันชาตรี จนได้รับฉายาว่า “เสื้อเกราะเมืองเพชร”
การสร้างในสมัยนั้นจัดทำโดยกองกษาปณ์ มีจำนวนการสร้างเนื้อทองแดงประมาณ 15,000 เหรียญ และเนื้อเงินตามอายุหลวงพ่อคือ 82 เหรียญ (บางตำราระบุ 100 เหรียญ)
สำหรับการพิจารณาเหรียญแท้ มีจุดสำคัญที่นักสะสมต้องจดจำดังนี้:
1. ลักษณะโดยรวมและความคมชัด
เนื่องจากเป็นเหรียญที่ปั๊มจากกองกษาปณ์ งานจึงมีความปราณีต งดงาม และคมชัดมาก
- พื้นผิวเหรียญ: ต้องเรียบตึง ไม่บวม ไม่มีรอยถอดพิมพ์ที่ทำให้ดูเบลอหรือเป็นขี้กลาก
- กะไหล่ทอง (กรณีมีกะไหล่): ของแท้กะไหล่จะมีความบางและแห้งตามอายุ หากพบกะไหล่หนาหรือดูใหม่เกินไปให้ระวังเป็นการทำเสริมหรือถอดพิมพ์
- ขอบเหรียญ: จุดสังเกตสำคัญคือขอบเหรียญรุ่นนี้มักจะปั๊มไม่เต็ม หรือมีส่วนที่ขาดหายไปบ้าง ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของเหรียญแท้ที่หาได้ยากในเหรียญที่สมบูรณ์เกินไป
2. จุดสังเกตด้านหน้าเหรียญ
- หูเหรียญ (Loop): เป็นจุดตายสำคัญที่สุด รูเจาะต้องอยู่กึ่งกลาง เรียบเนียน ไม่มีเนื้อปลิ้นหรือรอยบากที่ดูผิดธรรมชาติ บล็อกคอมพิวเตอร์มักทำจุดนี้ไม่ได้และจะมีเนื้อเกินปลิ้นออกมา
- ในร่องหู (ด้านซ้ายองค์พระ): จะมีเส้นขีดเล็กๆ คมๆ พาดขวางอยู่ภายในร่องหู
- บริเวณศีรษะ: มีเส้นคมๆ 1 เส้นโค้งขึ้นจากศีรษะ และในบล็อก A จะมีตุ่มเนื้อเกินเล็กๆ อยู่บนศีรษะ
- ที่บ่า (ไหล่ซ้ายองค์พระ): จะมีเส้นคู่ขนาน (เส้นทางรถไฟ) วิ่งคู่กันไปบนพื้นผิว
- รอยแตกที่ลำคอ: ปรากฏรอยแตกที่คมชัดบริเวณลำคอองค์พระ
3. การแยกบล็อก A (นิยม) และ บล็อก B
เหรียญรุ่นแรกมี 2 แม่พิมพ์หลักที่เล่นหาเป็นมาตรฐาน:
- บล็อก A (นิยม/มีบ่า): จะมีเนื้อเกินนูนขึ้นมาบริเวณขอบเหรียญด้านข้างที่เรียกว่า “บ่า” และตัวเชิงของ “ย หญิง” ในคำว่าพระครูญาณวิลาศจะเต็มสมบูรณ์
- บล็อก B (ไม่มีบ่า): ขอบบ่าจะเรียบ และเชิง “ย หญิง” จะแหว่งหรือขาดหายไปครึ่งหนึ่ง นอกจากนี้บล็อก B มักจะมีตุ่มเล็กๆ อยู่ในหูขวาของท่าน
4. จุดสังเกตด้านหลังเหรียญ
- หูเจาะ: รูเจาะมักจะเล็กและมีเนื้อปลิ้นนูนขึ้นมาคล้าย “กระด้ง”
- ยันต์และอักขระ: ตัวยันต์ต้องคมชัด มีเม็ดไข่ปลาที่คมชัดอยู่ใต้อักขระด้านบนขวามือ
- รอยขีดข้างหู: ด้านหลังจะมีเส้นขีดขวางแนวยาวอยู่หลายเส้นบริเวณข้างหูเหรียญซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของเหรียญปั๊มยุคนั้น
ข้อควรระวัง: บล็อกคอมพิวเตอร์
ในช่วงปี 2516-2517 เริ่มมีการระบาดของเหรียญปล็อกคอมพิวเตอร์ ซึ่งสามารถเลียนแบบตำหนิบนพื้นผิวได้เกือบทั้งหมด แต่สิ่งที่ทำไม่ได้คือความปราณีตของหูเหรียญและตัวตัดขอบ หากพบเหรียญที่มีรอยพับ รอยบาก หรือเนื้อปลิ้นผิดธรรมชาติที่ห่วงเหรียญ ให้พิจารณาว่าไม่แท้ทันที
